|
การเฝ้าระวังโรคเชิงรุกโดยการสุ่มตัวอย่างตรวจทางห้องปฏิบัติการ
แบ่งการดำเนินงานออกเป็น
๒ ส่วนได้แก่ พื้นที่เสี่ยง และพื้นที่เฝ้าระวังโรค ดังนี้
๑. พื้นที่เสี่ยง (Restriction
zone)
๑.๑ ฟาร์มไก่เนื้อ ไก่พันธุ์
ไก่ไข่ และฟาร์มสัตว์ปีกอื่น ๆ ที่มีลักษณะการเลี้ยงเป็นฟาร์ม
ทุกฟาร์ม ให้ดำเนินการเก็บตัวอย่างจากทุกฟาร์มในพื้นที่
โดยสุ่มเก็บตัวอย่างจากไก่ในฟาร์ม ดังนี้
- สุ่มเก็บตัวอย่างอุจจาระ (Cloacal swab) กระจายทุกโรงเรือนจำนวน
๖ หลอดต่อฟาร์ม (Cloacal swab ๑ หลอด หมายถึง pooled sample
จากสัตว์ปีก ๕ ตัว ดังนั้น ๖ หลอดจะมาจากสัตว์ปีก ๓๐ ตัว)
- ฟาร์มไก่เนื้อส่งออก เป็ดส่งออก และไก่พันธุ์ ไก่เนื้อ
ดำเนินงานเก็บตัวอย่างโดยบริษัทเอกชน และส่งตรวจที่ห้องปฏิบัติการของบริษัทเอกชน
ในกรณีไม่มีห้องปฏิบัติการเอกชนให้ส่งสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติภายใต้การควบคุมของเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์
- ฟาร์มไก่ไข่ และฟาร์มอิสระที่ไม่อยู่ภายใต้การดูแลของบริษัท
ดำเนินงานเก็บตัวอย่างโดยเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์
๑.๒ ไก่พื้นเมือง และสัตว์ปีกอื่นๆ
ที่อาจเป็นพาหะของโรค ให้ดำเนินการเก็บตัวอย่างจากทุกหมู่บ้านในพื้นที่
- สุ่มเก็บตัวอย่างอุจจาระ (Cloacal swab) จากสัตว์ปีกในพื้นที่จำนวน
๑ หลอดต่อหมู่บ้าน (Cloacal swab ๑ ตัวอย่าง หมายถึง pooled
sample จากสัตว์ปีก ๕ ตัว ดังนั้น ๑ หลอดจะมาจากสัตว์ปีก
๕ ตัว) ดำเนินงานโดยเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์
๑.๓ พื้นที่ หรือ ฟาร์มที่ได้มีการดำเนินงานไปแล้วในช่วงที่ผ่านมา
ให้ใช้ผลการตรวจสอบในครั้งนั้นได้เลย โดยไม่ต้องดำเนินการซ้ำอีก
๒. พื้นที่เฝ้าระวังโรค
(Control zone)
๒.๑ ฟาร์มไก่เนื้อ ไก่พันธุ์
ไก่ไข่ และฟาร์มเลี้ยงสัตว์ปีกอื่น ๆ ที่มีลักษณะการเลี้ยงเป็นฟาร์ม
ทุกฟาร์ม ให้ดำเนินการเก็บตัวอย่างจากทุกฟาร์มในพื้นที่
โดยสุ่มเก็บตัวอย่างจากไก่ในฟาร์ม ดังนี้
- สุ่มเก็บตัวอย่างอุจจาระ (Cloacal swab) กระจายทุกโรงเรือนจำนวน
๑๒ หลอดต่อฟาร์ม (Cloacal swab ๑ หลอด หมายถึง pooled
sample จากสัตว์ปีก ๕ ตัว ดังนั้น ๑๒ หลอดจะมาจากสัตว์ปีก
๖๐ ตัว)
- ฟาร์มไก่เนื้อส่งออก เป็ดส่งออก และไก่พันธุ์ ไก่เนื้อ
ดำเนินงานเก็บตัวอย่างโดยบริษัทเอกชน
และส่งตรวจที่ห้องปฏิบัติการของบริษัทเอกชน ภายใต้การควบคุมของเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์
ในกรณีไม่มีห้องปฏิบัติการเอกชนให้ส่งสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ
- ฟาร์มไก่ไข่ และฟาร์มอิสระที่ไม่อยู่ภายใต้การดูแลของบริษัท
ดำเนินงานเก็บตัวอย่างโดยเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์
๒.๒ ไก่พื้นเมือง และสัตว์ปีกอื่นๆ
ที่อาจเป็นพาหะของโรค ให้ดำเนินการสุ่มเก็บตัวอย่างจากหมู่บ้านในเขตพื้นที่เฝ้าระวัง
โดยให้กำหนดจำนวนหมู่บ้านที่จะต้องเก็บตัวอย่างโดยคิดเป็นสัดส่วนตามพื้นที่
และให้กระจายหมู่บ้านในอำเภอที่คัดเลือกตามภูมิศาสตร์เหนือ
ใต้ กลาง ออก ตก
ตัวอย่าง ใน ๑ จังหวัดมีจำนวนหมู่บ้านอยู่ทั้งสิ้น ๑๐๐๐
หมู่บ้านในพื้นที่ ๔ อำเภอ ดังนี้ อำเภอ ก. มี ๑๐๐ หมู่บ้าน
อำเภอ ข. มี ๔๐๐ หมู่บ้าน อำเภอ ค. มี ๓๐๐ หมู่บ้าน อำเภอ
ง. มี ๒๐๐ หมู่บ้าน ให้สุ่มเลือกหมู่บ้านจาก อำเภอ ก.
จำนวน ๖ หมู่บ้าน อำเภอ ข. จำนวน ๒๔ หมู่บ้าน อำเภอ ค.
จำนวน ๑๘ หมู่บ้าน อำเภอ ง. จำนวน ๑๒ หมู่บ้าน รวมเป็น
๖๐ หมู่บ้าน ใน ๑ จังหวัด
- สุ่มเก็บตัวอย่างอุจจาระ (Cloacal swab) จากสัตว์ปีกในพื้นที่จำนวน
๑ หลอดต่อหมู่บ้าน (Cloacal swab ๑ ตัวอย่าง หมายถึง pooled
sample จากสัตว์ปีก ๕ ตัว ดังนั้น ๑ หลอดจะมาจากสัตว์ปีก
๕ ตัว ดำเนินงานโดยเจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์
๒.๓ พื้นที่ หรือ ฟาร์มที่ได้มีการดำเนินงานไปแล้วในช่วงที่ผ่านมา
ให้ใช้ผลการตรวจสอบในครั้งนั้นได้เลย โดยไม่ต้องดำเนินการซ้ำอีก
๓. การส่งตัวอย่างไปห้องปฏิบัติการ
๓.๑ จัดส่งตัวอย่างให้ห้องปฏิบัติการ
โดยแช่เย็นที่อุณหภูมิ ๔ องศา พร้อมรายละเอียดข้อมูลตามแบบฟอร์มการส่งตัวอย่างตามโครงการนิวคาสเซิล
(เอกสารแนบ ๒) ตามพื้นที่ ดังนี้ - จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่
๑ ส่งตรวจที่สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ บางเขน กรุงเทพ
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๒ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคตะวันออก
จังหวัดชลบุรี
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๓ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน
จังหวัดขอนแก่น
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๔ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง
จังหวัดสุรินทร์
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๕ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคเหนือ
จังหวัดลำปาง
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๖ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคเหนือตอนล่าง
จังหวัดพิษณุโลก
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๗ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคตะวันตก
จังหวัดราชบุรี
- จังหวัดในพื้นที่สำนักสุขศาสตร์สัตว์ที่ ๘ และ ๙ ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคใต้
จังหวัดนครศรีธรรมราช
๓.๒ ให้จัดส่งตัวอย่างหลังจากเก็บตัวอย่างในแต่ละวัน
ห้ามรอส่งครั้งเดียว โดย
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่
๑ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ ๔,๗๐๐หลอดต่อวัน
เป็นระยะเวลา ๖ วัน นับแต่วันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๒ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๑,๘๔๐หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๖ วัน นับแต่วันที่ ๑๙ มกราคม
๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๓ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๘๐๐หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๔ วัน นับแต่วันที่ ๑๙ มกราคม
๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๔ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๑,๖๐๐ หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๕ วัน นับแต่วันที่ ๑๙
มกราคม ๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๕ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๑,๖๐๐ หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๔ วัน นับแต่วันที่ ๑๙
มกราคม ๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๖ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๓,๔๐๐หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๖ วัน นับแต่วันที่ ๑๙ มกราคม
๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๗ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๑,๘๗๐ หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๖ วัน นับแต่วันที่ ๑๙
มกราคม ๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๘ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๑,๐๖๐หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๖ วัน นับแต่วันที่ ๑๙ มกราคม
๒๕๔๗
- สำนักสุขศาสตร์สัตว์และสุขอนามัยที่ ๙ เก็บตัวอย่างส่งห้องปฏิบัติการประมาณ
๒๕๐หลอดต่อวัน เป็นระยะเวลา ๖ วัน นับแต่วันที่ ๑๙ มกราคม
๒๕๔๗
๔. อุปกรณ์การเก็บตัวอย่าง
ให้ประสานขอรับอุปกรณ์การเก็บตัวอย่างอุจจาระ ได้จากศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์
ประจำภาค
ขอขอบคุณเนื้อหาข่าว
สาระ บทความ คุณภาพดี โดย : สำนักควบคุมป้องกันและบำบัดโรคสัตว์
นำเสนอโดย : ทีมงานซุ้มไก่ชน
|
